مواد مضر رایج در لوازم آرایشی که باید بشناسید
مواد مضر رایج در لوازم آرایشی که باید بشناسید
پوست ما بزرگترین عضو بدن است و حدود ۶۰٪ مواد شیمیایی که روی پوست میگذاریم میتوانند جذب بدن شوند. این یعنی موادی که در رژ لب، کرم پودر، خط چشم، لوسیون یا شامپو بهکار میبریم فقط روی سطح پوست باقی نمیمانند، بلکه میتوانند وارد جریان خون شوند و روی سلامتی در درازمدت تأثیر بگذارند.
تحقیقات نشان داده بعضی از این ترکیبات حتی با اختلالات هورمونی، سرطانهای خاص، یا مشکلات پوستی مزمن ارتباط دارند.

منوی دسترسی سریع
۱. پارابنها (Parabens)
چه هستند؟
پارابنها نگهدارنده (Preservative) هستند که رشد قارچ و باکتری را در لوازم آرایشی مهار میکنند. رایجترینشان: متیل پارابن، پروپیل پارابن، بوتیل پارابن.
چرا مضرند؟
– مختلکننده هورمونی (Endocrine disruptor): میتوانند شبیه استروژن عمل کنند و در بعضی مطالعات با سرطان سینه پیوند داده شدهاند.
– در نمونهبرداری از تومورهای پستان، بقایای پارابن یافت شده است.
۲. فتالاتها (Phthalates)
چه هستند؟
برای انعطافپذیر کردن پلاستیکها بهکار میروند. در عطرها، لاکها، اسپری مو و حتی بعضی کرمها وجود دارند.
چرا مضرند؟
مختلکننده هورمونها، بهویژه بر تستوسترون.
ممکن است باروری مردان و رشد جنین را تحت تأثیر قرار دهند.
در آمریکا و اروپا مصرف بعضی فتالاتها در محصولات کودک ممنوع شده.

۳. فرمالدئید و آزادکنندههای فرمالدئید
چه هستند؟
فرمالدئید یک نگهدارنده قوی است که ممکن است بهطور مستقیم یا بهصورت موادی که در طول زمان فرمالدئید آزاد میکنند (مثل DMDM Hydantoin، Imidazolidinyl Urea، Quaternium-15) در محصولات حضور داشته باشد.
چرا مضرند؟
مواد سرطانزا (Carcinogenic) شناخته شده برای انسان (طبقهبندی IARC).
ممکن است موجب آلرژی و تحریکات پوستی یا مشکلات تنفسی شوند.
۴. تریکلوسان (Triclosan)
چه هست؟
یک ماده آنتیباکتریال که در خمیردندان، صابونهای آنتیباکتریال و بعضی دئودورانتها استفاده میشود.
چرا مضر است؟
میتواند باعث اختلال عملکرد تیروئید شود.
ممکن است مقاومت باکتریها به آنتیبیوتیکها را افزایش دهد.

۵. ترکیبات PEG و اتیلن اکسید (Polyethylene Glycol)
چه هستند؟
امولسیونکننده و نرمکنندهاند که باعث میشوند کرمها بهتر روی پوست پخش شوند.
چرا مضرند؟
ممکن است آلوده به 1,4-Dioxane شوند که یک ماده مشکوک به سرطانزا (probable carcinogen) است.
پوستهای حساس ممکن است دچار تحریک شوند.
۶. رنگهای مصنوعی (FD&C / D&C Colors)
چه هستند؟
رنگهای شیمیایی مشتق از نفت.
چرا مضرند؟
بعضی از این رنگها حاوی فلزات سنگین (مثل آرسنیک و سرب) هستند.
میتوانند موجب تحریک پوست و حتی هایپرپیگمنتیشن شوند.
۷. فلزات سنگین (سرب، جیوه، آرسنیک، کادمیوم)
کجا هستند؟
اغلب بهصورت آلودگیهای ناخواسته در رنگدانهها دیده میشوند، بویژه در رژ لب، خط چشم و سایهها.
چرا مضرند؟
تجمع در بدن میتواند باعث مشکلات عصبی، کلیوی و حتی اختلال رشد در کودکان شود.

۸. سیلیکونها (Cyclopentasiloxane و دیگر سیلوکسانها)
چه هستند؟
در کرمهای صافکننده و ضدچروک یا ضدآب رایجاند.
چرا مضرند؟
نگرانی اصلی محیطزیستی است: بهسختی تجزیه میشوند.
برخی مطالعات اثرات هورمونی بالقوه را نشان دادهاند.
۹. عطرهای مصنوعی (Fragrance / Parfum)
چه هستند؟
ترکیبی ناشناخته از صدها ماده شیمیایی که شرکتها اغلب بهعنوان «اسرار تجاری» اعلام میکنند.
چرا مضرند؟
آلرژیزا هستند، میتوانند درماتیت و سردرد ایجاد کنند.
بعضی از این ترکیبات حاوی فتالات یا سایر مختلکنندههای هورمونیاند.
۱۰. نفت و مشتقات آن (Petrolatum, Mineral Oil, Paraffin)
چه هستند؟
محصولات جانبی پالایش نفت که بهعنوان نرمکننده استفاده میشوند.
چرا مضرند؟
ممکن است آلوده به PAHs (هیدروکربنهای آروماتیک چندحلقهای) شوند که سرطانزا هستند.

چند نکته مهم و کاربردی
لیبلها را بخوانید. هر چه لیست مواد کوتاهتر و واضحتر باشد، بهتر.
دنبال محصولات با گواهی «بدون پارابن»، «بدون فتالات» و «بدون عطر مصنوعی» باشید.
از برندهایی که گواهی ارگانیک دارند یا تستهای آلایندگی فلزات انجام میدهند استفاده کنید.
یادتان باشد که «Natural» روی برچسب، الزاما به معنی ایمن یا بدون مواد شیمیایی مضر نیست.
کودکان، زنان باردار و کسانی که بیماریهای تیروئید یا هورمونی دارند باید بیشتر مراقب باشند.
جمعبندی
لوازم آرایشی میتوانند دوست یا دشمن ما باشند. شناخت مواد مضر رایج در آنها به شما کمک میکند تصمیمهای آگاهانه بگیرید و از پوست و سلامت عمومیتان در طولانیمدت محافظت کنید.
با کمی دقت، میتوان زیبایی را با ایمنی همراه کرد.





اولین دیدگاه را ثبت کنید